Zaczynasz przygodę z brush letteringiem i już na etapie wyboru pierwszego pisaka czujesz się przytłoczona? To zupełnie normalne. Brush penów jest masa, ceny się różnią, a recenzje w internecie często zamiast pomagać... Tylko bardziej dezorientują. Wiem, jak to jest, bo sama przez to przechodziłam. Dlatego zebrałam dla Ciebie trzy (a właściwie cztery!) brush peny, które szczerze polecam każdej osobie startującej z kaligrafią nowoczesną — i tłumaczę dokładnie, dlaczego właśnie te, a nie inne.
Czym jest brush lettering i dlaczego wybór pisaka ma znaczenie?
Brush lettering (zwany też kaligrafią nowoczesną) to technika pisania, w której poprzez zmianę nacisku na końcówkę pisaka, uzyskujesz efekt kontrastu między cienkimi a grubymi liniami. Linia idąca w górę jest cienka, ta idąca w dół gruba. Brzmi prosto, prawda?
Problem w tym, że jeśli zaczniesz od nieodpowiedniego brush pena, szybko poczujesz, że to nie dla Ciebie. A to byłoby zwykłe nieporozumienie. Bo to nie Ty jesteś problemem. To narzędzie. Nieodpowiedni brush pen to taki z długą, miękką końcówką, która gnie się na wszystkie strony
Dlatego na początku warto sięgnąć po brush peny z krótką, zbitą końcówką. Taką, która reaguje na nacisk, ale nie wygina się w nieprzewidywalny sposób. I właśnie takie pisaki omawiam w tym artykule.
Jeśli chcesz najpierw lepiej zrozumieć samą technikę od zera, zajrzyj do artykułu Brush lettering: jak zacząć. Znajdziesz tam solidne podstawy, dzięki którym pierwsze kroki będą łatwiejsze.
Co wyróżnia dobry brush pen dla początkujących?
Zanim przejdę do konkretnych modeli, powiem Ci, na co zwracam uwagę przy ocenie brush pena dla kogoś, kto dopiero zaczyna:
- Długość końcówki: im krótsza, tym łatwiejsza w kontrolowaniu. Długa końcówka wygina się przy nacisku i utrudnia naukę prawidłowego ruchu ręki.
- Sztywność / elastyczność: na początku lekko sztywniejsza końcówka jest łatwiejsza, bo daje większy opór i uczy poprawnego nacisku. Z czasem możesz przechodzić do bardziej miękkich pisaków.
- Rozmiar liter: dobre brush peny dla początkujących pozwalają pisać litery zbliżone rozmiarem do naturalnego pisma odręcznego. Na wielkie nagłówki przyjdzie czas. Zacznij od kreślenia liter zbliżonych wielkością do Twojego codziennego pisma.
- Kompatybilność z papierem: w brush letteringu papier jest równie ważny, co pisak. Wybieraj gładki papier o wysokiej gramaturze.
Mam też dobrą wiadomość: wszystkie pisaki, które za chwilę omówię, są kompatybilne z zeszytem ćwiczeń Devangari. Litery napisane tymi brush penami idealnie pasują do liniatury zeszytu, co ogromnie ułatwia naukę..
Mój ranking 3 najlepszych brush penów dla początkujących
1. Tombow Fudenosuke Hard, niezawodny klasyk
Zaczynam od swojego absolutnego faworyta. Brush pen Tombow Fudenosuke Hard ma niebieską obudowę i czarny tusz. To prawdopodobnie najczęściej polecany brush pen dla osób stawiających pierwsze kroki w brush letteringu. I słusznie.
Jego końcówka jest filcowa, krótka i zbita. Pod wpływem delikatnego przesuwania po papierze uzyskujesz cieniutką linię, a po dociśnięciu, grubą. Kontrast między nimi jest bardzo wyraźny, co daje piękne, czytelne efekty już od pierwszych ćwiczeń.
Co ważne dla początkujących: Fudenosuke Hard ma najbardziej sztywną końcówkę spośród wszystkich omawianych w tym artykule pisaków. Przy zmianie grubości linii stawia pewien opór. I paradoksalnie to jego ogromna zaleta. Dzięki temu masz większą kontrolę i uczysz się prawidłowego ruchu ręki, zanim przejdziesz do bardziej elastycznych narzędzi.
Litery napisane tym brush penem są zbliżone rozmiarem do naturalnego pisma odręcznego. Nie musisz angażować całego nadgarstka ani rysować wielkich nagłówków.
Brush pen Tombow Fudenosuke Hard
2. Pentel Touch / Pentel Brush Sign Pen, więcej elastyczności, te same efekty
Drugi pisak na mojej liście ulubionych to Pentel Touch, obecnie sprzedawany pod nazwą brush pen Pentel Brush Sign Pen. Zmienił nazwę, ale jego właściwości pozostały te same i wciąż jest jednym z najlepszych wyborów na start.
Na pierwszy rzut oka jego końcówka wygląda podobnie do Fudenosuke, jest krótka, zbita, filcowa. Ale w dotyku czuć wyraźną różnicę. Pentel jest bardziej elastyczny. Przy kresce idącej w górę możesz uzyskać odrobinę grubszą linię niż w przypadku Tombowa, a docisk daje miększe, płynniejsze przejście między grubościami.
Tego naprawdę nie da się opisać słowami ani pokazać na filmiku, to trzeba poczuć w dłoni. I właśnie dlatego te dwa brush peny: Tombow i Pentel tworzą razem idealny zestaw na start. Jeden pozwalający na większą kontrolę, i drugi dający więcej swobody. Razem przedstawiają pełny obraz tego, jak może zachowywać się narzędzie, i pomagają wypracować pamięć mięśniową zanim sięgniesz po bardziej wymagające pisaki.
Możesz je dostać razem z moim zielonym zeszytem ćwiczeń w zestawie na start do kaligrafii Devangari. Polecam zacząć właśnie od niego. Nie ma sensu kupować dziesięciu pisaków na początku. Na starcie i tak nie jesteś w stanie wykorzystać pełnego spektrum ich możliwości, a chaos wyboru tylko przeszkadza w nauce.
Brush pen Pentel Brush Sign Pen
3. Pentel Brush Sign Pen Twin, dwa w jednym, idealny z perspektywą wzrostu
Trzeci mój ulubieniec to Pentel Brush Sign Pen Twin pisak z dwiema końcówkami: jedną mniejszą, zbitą (podobną do poprzednich pisaków) i drugą, większą, bardziej przypominającą pędzel.
Na starcie będziesz korzystać głównie z tej mniejszej końcówki. Jest zbita, filcowa, o średniej elastyczności.
A ta większa końcówka? To Twoja przestrzeń do rozwoju. Kiedy z biegiem czasu wyrobisz odpowiednią pamięć mięśniową i Twój nadgarstek przyzwyczai się do ruchu kaligraficznego, możesz zacząć ćwiczyć pisanie grubszymi brush penami. Przy tej końcówce będziesz potrzebować większej liniatury, np. traktując cztery standardowe przestrzenie między liniami jako jedną strefę pisania. To już kolejny etap. Na razie zacznij od mniejszej końcówki i nie śpiesz się.
Pentel Sign Pen Twin to idealna opcja dla kogoś, kto chce mieć jeden pisak „na teraz" i już wiedzieć, że nie będzie musiał długo szukać kolejnego narzędzia do nauki.
Bonus dla tych, którzy lubią precyzję: Zebra WFSS4 Extra Fine
Miałam nie wspominać o tym czwartym pisaku, ale sumienie nie pozwoliło mi go przemilczeć. Brush pen Zebra WFSS4 to pisak z ekstremalnie cienką i zbitą końcówką. Nawet cieńszą niż Tombow Fudenosuke Hard.
Co ją wyróżnia? Jest bardziej spiczasta na samej krawędzi, co daje nieco inne odczucia podczas pisania, trochę ostrzejsze, bardziej graficzne. Jeśli lubisz bardzo precyzyjne, delikatne linie, może Ci przypaść do gustu już na początku przygody z kaligrafią.
Mimo wszystko moja rekomendacja pozostaje ta sama: zacznij od dwóch brush penów: Tombow i Pentel. Zebra to świetny pisak, ale jako uzupełnienie kolekcji, kiedy już opanujesz podstawy i poczujesz, że chcesz czegoś nowego.
Dlaczego wprawki są ważniejsze niż myślisz?
Zanim zaczniesz pisać pierwsze kaligraficzne słowa, koniecznie przejdź przez etap wprawek, czyli podstawowych kresek i ruchów, które budują fundament całej techniki. To właśnie one wyrabiają pamięć mięśniową: uczysz się płynnie przechodzić z cienkiej linii do grubej, kontrolować nacisk i prowadzić końcówkę po papierze.
Bez tego etapu każdy brush pen, nawet ten najłatwiejszy w obsłudze, będzie Cię frustrować. Z nim? Szybko zaczniesz czuć, że coraz więcej elementów „wpada samo", a litery zaczynają wyglądać tak, jak chcesz.
W moim zeszycie ćwiczeń do brush letteringu dla początkujących Devangari znajdziesz dokładnie taką strukturę: najpierw część merytoryczna i wprawki, potem ćwiczenia słów i haseł okolicznościowych, a z tyłu czyste strony do własnych prób.
Więcej o samych wprawkach i podstawowych kreskach przeczytasz w artykule Brush lettering — podstawowe kreski i wprawki.
Czego unikać przy zakupie pierwszego brush pena?
- Nie kupuj brush penów z długą, miękką końcówką, takie pisaki są przeznaczone dla bardziej zaawansowanych, a na początku tylko utrudniają naukę i mogą zniechęcić do kaligrafii.
- Nie kupuj całych zestawów 10–20 pisaków, w zestawie zazwyczaj są pisaki różnej jakości i o różnych końcówkach. Zamiast tego kup dwa sprawdzone, polecane pisaki i skup się na ćwiczeniu.
- Nie pomijaj wprawek, wiem, że chcesz od razu pisać piękne słowa, ale bez wprawek efekty będą Cię rozczarowywać. 15 minut ćwiczeń dziennie naprawdę robi różnicę.
- Nie bagatelizuj papieru: o tym więcej w kolejnym punkcie.
Papier to podstawa
Zanim zakończę, muszę powiedzieć Ci o jednej rzeczy równie ważnej jak sam brush pen: papier.
Jeśli próbujesz pisać brush penem po chropowatym, nieodpowiednim podłożu, to jakbyś jeździła samochodem z płaską oponą. Narzędzie może być idealne, ale efekty będą Cię rozczarowywać. Dobry, gładki papier sprawia, że brush pen po prostu płynie. Ślizga się miękko, nie ciągnie końcówki i nie niszczy jej zbyt szybko.
To jeden z powodów, dla których notesy Devangari są projektowane z myślą właśnie o takich zastosowaniach. Znajdziesz w nich papier, który nie przebija, świetnie przyjmuje tusz i sprawia, że pisanie brush penem staje się prawdziwą przyjemnością.
Więcej na temat tego, jaki papier wybrać i czego unikać, przeczytasz w artykule Brush lettering — na jakim papierze kaligrafować.
Jak ćwiczyć brush lettering, żeby robić postępy?
Najczęstszy błąd na początku? Kupowanie zbyt wielu pisaków i zbyt mało ćwiczenia. Na starcie potrzebujesz jednego lub dwóch dobrych brush penów i regularności. Nawet 15 minut dziennie robi gigantyczną różnicę.
Zacznij od wprawek. Potem przejdź do liter. Potem do słów. I nie porównuj się do innych. Porównuj się do siebie sprzed tygodnia. Progres w kaligrafii jest bardzo widoczny i naprawdę satysfakcjonujący, jeśli dasz sobie czas i nie oczekujesz perfekcji od pierwszej sesji.
Jeśli chcesz mieć strukturę i prowadzenie przez cały proces nauki od podstaw, zajrzyj do mojego kursu online Brush Lettering od podstaw. To opcja dla tych, które wolą mieć wszystko w jednym miejscu i krok po kroku, bez zgadywania, co ćwiczyć dalej.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Jaki brush pen wybrać na start do nauki brush letteringu?
Dla osób zupełnie początkujących najlepszym wyborem jest Tombow Fudenosuke Hard lub Pentel Brush Sign Pen (dawniej Pentel Touch). Oba mają krótkie, zbite końcówki idealne do nauki podstaw kaligrafii nowoczesnej. Najlepiej zacząć od obu naraz, znajdziesz je razem w zestawie na start Devangari.
Czy muszę kupować dużo brush penów, żeby nauczyć się kaligrafii?
Nie! Zdecydowanie nie. Na początku nauki i tak nie jesteś w stanie wykorzystać pełnego spektrum możliwości pisaków. Dwa brush peny w zupełności wystarczą, żeby wyrobić pamięć mięśniową i opanować podstawy. Więcej pisaków dokupuj stopniowo, kiedy poczujesz realną potrzebę.
Czym różni się Tombow Fudenosuke Hard od Pentel Brush Sign Pen?
Oba mają podobny rozmiar końcówki, ale Tombow jest sztywniejszy i stawia większy opór przy zmianie grubości linii. Przez daje się go łatwiej kontrolować. Pentel jest bardziej elastyczny i miękki w dotyku. Razem tworzą idealne narzędzia do poznania pełnego zakresu możliwości brush penów dla początkujących.
Czy do brush letteringu potrzebuję specjalnego zeszytu?
Specjalny zeszyt nie jest konieczny, ale ogromnie ułatwia naukę. Zeszyt ćwiczeń z linaturą dopasowaną do rozmiaru liter pisanych małymi brush penami sprawia, że od razu piszesz w dobrych proporcjach. Kluczowy jest też dobry papier, gładki, nieprześwitujący, po którym pisak ślizga się płynnie. Notesy i zeszyty Devangari są projektowane właśnie z myślą o kaligrafii i bullet journalingu.
