Często siadasz z markerami przy swoim notesie w kropki, marząc o pięknych, jednolitych kolorach, ale zamiast tego walczysz z przebijaniem na drugą stronę lub widocznymi smugami? Ten artykuł pomoże Ci szybko zorientować się, czym różnią się trzy najpopularniejsze typy markerów i który z nich najlepiej pasuje do Twojego sposobu pracy – bez zbędnego komplikowania.
Wolisz formę wideo? Zobacz film na moim kanale na YT Czym różnią się od siebie markery: alkoholowe, akrylowe i wodne?
Podstawowe typy markerów – co kryje się w środku?
Markery dzielą się głównie na trzy grupy: alkoholowe, wodne i akrylowe. Różnica między nimi tkwi przede wszystkim w bazie farby – alkohol, woda lub gęsta farba akrylowa/plakatowa – i to ta baza decyduje o tym, jak marker zachowuje się na papierze i innych powierzchniach.
- Markery alkoholowe dają bardzo jednolite wypełnienia i świetne przejścia tonalne.
- Markery wodne zachowują się bardziej jak akwarela, są delikatniejsze i mniej agresywne dla papieru.
- Markery akrylowe tworzą kryjącą, gęstą warstwę i trzymają się praktycznie każdej powierzchni.
Wybór w praktyce sprowadza się do dwóch pytań: czy zależy Ci na braku przebijania, czy na gładkich przejściach kolorów? I na czym chcesz malować – tylko na papierze, czy też na innych podłożach?
Markery alkoholowe – świetny blending, ale przebijanie to norma
Markery alkoholowe są świetnym narzędziem, jeśli lubisz kolorować większe powierzchnie albo bawić się przejściami tonalnymi między kolorami. Alkohol rozpuszcza wcześniejszą warstwę, dzięki czemu:
- granice między kolorami są miękkie,
- tło wychodzi gładkie i jednolite,
- łatwiej uzyskać efekt gradientu lub subtelnych przejść.
Jednocześnie trzeba jasno powiedzieć: przebijanie na drugą stronę jest tutaj standardem, a nie „wadą egzemplarza". Na papierze 80 g (typowy zeszyt) przebijanie jest praktycznie gwarantowane. Na papierze 120 g – ślad na rewersie też się pojawi. Nawet przy papierach 200 g nadal może być widoczny mocniejszy ślad lub ciemne przebarwienie. Istnieją papiery powlekane lub syntetyczne, które „trzymają" alkohol w sobie, ale w większości notesów i kolorowanek używany jest zwykły papier, więc efekt przebijania trzeba po prostu wkalkulować.
Markery alkoholowe świetnie się blendują, ale zawsze przebijają, niestety.
Jeśli lubisz markery alkoholowe:
- używaj ich w szkicownikach lub na osobnych kartkach wpiętych do notesu,
- licz się z tym, że druga strona kartki będzie raczej „do odpuszczenia",
- w planerze i typowym Bullet Journalu traktuj je raczej jako narzędzie do pojedynczych akcentów niż do pełnych teł.
Markery wodne – bezpieczne dla notesu, bardziej wymagające wizualnie
Markery wodne (w tym brush peny na bazie wody) są najbezpieczniejszym wyborem do Bullet Journala, jeśli zależy Ci na korzystaniu z obu stron kartki. Przy papierze 120 g zwykle nie przebijają, ryzyko przesączania jest znacznie mniejsze niż przy alkoholowych, a papier po wyschnięciu wraca do normy.
Ich zachowanie zbliża się do akwareli – kolor wsiąka w papier i przy nakładaniu linii obok siebie tworzą się widoczne „paski" i granice. Uzyskanie idealnie gładkiego tła jest trudniejsze niż przy markerach alkoholowych. Te paski szczególnie widać, gdy kolorujesz większą powierzchnię jednym kolorem, wracasz na lekko już podsuszoną warstwę albo używasz końcówki o mniejszej szerokości.
Markery wodne są niezastąpione do kolorowania drobnych elementów, podkreślania i innych codziennych zastosowań.
Możesz to trochę zniwelować przez delikatne zwilżenie obszaru, na którym pracujesz – na dobrze chłonnym, grubszym papierze pigment zaczyna zachowywać się jak akwarela i granice między pociągnięciami łączą się w łagodniejsze przejścia. Warto jednak zawsze zrobić próbkę na końcu notesu, bo każdy papier reaguje trochę inaczej. W codziennym Bullet Journalu markery wodne doskonale sprawdzają się do podkreśleń, nagłówków, habit trackerów i prostych ilustracji – dają efekt koloru bez stresu o przebijanie.
Markery akrylowe – trwałe krycie na papierze i nie tylko
Markery akrylowe lub te z farbą plakatową/gwaszową są najcięższe jeśli chodzi o konsystencję, ale jednocześnie najbardziej wszechstronne. W środku znajduje się gęsta farba, którą trzeba dobrze rozmieszać (stąd charakterystyczna kuleczka w środku). Kilka kluczowych obserwacji:
- farba często wypływa dość obficie – trzeba uważać, by nie zrobić kleksa,
- po nałożeniu tworzy kryjącą, jednolitą warstwę,
- przy wyschnięciu praktycznie nie przebija, choć na początku może być widoczne lekkie „zawilgocenie" papieru.
Największa zaleta markerów akrylowych to wszechstronność: piszą po drewnie, szkle, plastiku, kartonie i wcześniej pomalowanych powierzchniach. Po wyschnięciu są trwałe i odporne na ścieranie. Łączą też dwa światy – jednolite krycie podobne do markerów alkoholowych i brak przebijania, jak przy wodnych. Trzeba jednak pamiętać, żeby dobrze wstrząsnąć markerem przed użyciem i nie dociskać zbyt długo końcówki, bo ryzykujesz nagły wypływ dużej ilości farby.
Markery akrylowe kryją tak mocno, jak farba.
W dziennikach, art journalach i przy ozdabianiu okładek sprawdzają się świetnie, zwłaszcza jeśli zależy Ci na trwałych, kryjących akcentach – na przykład białych napisach na ciemnym tle albo intensywnych kolorowych detalach.
Jak dobrać markery do Bullet Journala i art journalingu?
W Bullet Journalu najrozsądniejszą bazą są markery wodne – do podkreśleń, prostych ilustracji, trackerów i nagłówków – oraz pojedyncze markery akrylowe do bardziej wyrazistych akcentów, np. kilku stron „specjalnych" albo okładki. Markery alkoholowe lepiej zachować do osobnego szkicownika, do ilustracji, które mogą „zjeść" drugą stronę, albo jako medium bardziej rysunkowe niż stricte „planerowe".
W art journalingu, gdzie masz więcej swobody: akrylowe markery dobrze sprawdzają się do wykończeń, detali i napisów; wodne – do miękkich, akwarelowych warstw i delikatnych przejść; alkoholowe – tam, gdzie kluczowy jest efekt kolorystyczny, a nie użyteczność rewersu kartki.
Jeśli korzystasz z notesów i planerów z papierem ok. 120 g, masz bezpieczną bazę pod większość markerów wodnych i akrylowych – sprawdź ofertę notesów i planerów Devangari, jeśli szukasz notesu, który wytrzyma różne media.
Czego warto unikać przy markerach i papierze?
- Nie zakładaj, że sama grubość papieru rozwiąże problem markerów alkoholowych. Bez specjalnej powłoki przebijanie i tak się pojawi.
- Nie koloruj dużych, jednolitych powierzchni markerami wodnymi na zwykłym papierze, jeśli oczekujesz efektu „idealnego tła" – paski będą widoczne.
- Nie dociskaj zbyt mocno i zbyt długo końcówek markerów akrylowych – ryzykujesz nagły wypływ farby.
- Nie mieszaj mediów „w ciemno": alkoholowy marker na warstwie akrylowej albo wodnej może zachowywać się nieprzewidywalnie. Zawsze rób małą próbkę.
Praktyczne triki, które umilą korzystanie z markerów
Wydziel w notesie stronę testową na końcu i testuj tam każdy nowy marker – to oszczędza sporo rozczarowań. Poza tym:
- Przy markerach wodnych: koloruj raczej mniejsze obszary, pracuj sprawnie, żeby kolejne linie nakładały się jeszcze lekko mokre, a przy większym tle rozważ delikatne zwilżenie papieru (najpierw na próbce).
- Przy markerach alkoholowych: podkładaj dodatkową kartkę pod spód, żeby nie zabrudzić kolejnych stron; planuj layout tak, by rewers tej strony nie był „krytyczny".
- Przy markerach akrylowych: dobrze wstrząsaj przed użyciem, pierwsze „odpalenie" rób na skrawku papieru, nakładaj raczej cieńsze warstwy niż jedną bardzo grubą.
Więcej o tym, jak dopasować narzędzia do konkretnego stylu prowadzenia notesu, znajdziesz w artykule Wielki test pisaków w notesie Devangari oraz w poście o materiałach na start do Bullet Journala.
Najczęstsze pytania o markery do kolorowania i Bullet Journala
Czy markery alkoholowe zawsze przebijają papier w notesie?
Na standardowych papierach (80–120 g) tak – ślad na odwrocie jest czymś normalnym. Żeby tego uniknąć, potrzebny jest papier o specjalnej strukturze lub syntetyczny.
Jakie markery są najlepsze do kolorowania w Bullet Journalu bez przebijania?
Najbezpieczniej wypadają markery wodne i akrylowe. Przy papierze ok. 120 g możesz z nich korzystać bez obaw o drugą stronę kartki, zwłaszcza jeśli nie nakładasz bardzo grubych warstw.
Jak uzyskać w miarę gładkie przejścia z markerami wodnymi?
Możesz delikatnie zwilżyć papier lub pracować szybko, tak aby pociągnięcia nachodziły na siebie, zanim zdążą całkowicie wyschnąć. Zawsze testuj to najpierw na mniej ważnej stronie notesu.
Czy markery akrylowe nadają się tylko do papieru?
Nie. Dobrze trzymają się drewna, szkła, plastiku, kartonu i wcześniej pomalowanych powierzchni. Po wyschnięciu zachowują się jak klasyczna farba akrylowa – są trwałe i odporne na ścieranie.
Masz już wszystko, żeby świadomie sięgnąć po odpowiedni marker do swojego notesu. Jeśli dopiero wybierasz notes, który wytrzyma różne media – zajrzyj do sklepu Devangari i sprawdź, który papier najlepiej pasuje do Twojego stylu pracy.
